Trong vài năm gần đây, “chuyển đổi số” trở thành một khái niệm quen thuộc với nhiều doanh nghiệp tại các tỉnh, đặc biệt là khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rất nhiều dự án chuyển đổi số không mang lại kết quả như kỳ vọng, thậm chí bị bỏ dở chỉ sau vài tháng triển khai.
Vấn đề không nằm ở việc doanh nghiệp “không theo kịp công nghệ”, mà nằm ở cách chuyển đổi số được hiểu và triển khai ngay từ đầu.
1. Chuyển đổi số bị hiểu nhầm là “mua phần mềm”
Sai lầm phổ biến nhất là xem chuyển đổi số như một hoạt động mua sắm:
- Mua phần mềm quản lý
- Mua ERP, CRM
- Mua app, website, chatbot
Nhưng sau khi mua về:
- Nhân viên vẫn làm việc theo thói quen cũ
- Dữ liệu không được nhập đầy đủ
- Hệ thống bị bỏ trống hoặc dùng cho có
👉 Chuyển đổi số không phải là mua phần mềm, mà là thay đổi cách vận hành dựa trên dữ liệu.
Nếu quy trình cũ vẫn giữ nguyên, phần mềm mới chỉ làm tăng thêm sự phức tạp.
2. Không bắt đầu từ vấn đề thật của doanh nghiệp
Nhiều doanh nghiệp triển khai chuyển đổi số vì:
- Thấy đơn vị khác làm
- Nghe tư vấn nói “phải làm sớm”
- Sợ bị tụt hậu
Nhưng lại không trả lời được câu hỏi quan trọng nhất:
“Doanh nghiệp mình đang gặp vấn đề gì?”
Ví dụ:
- Thất thoát thông tin
- Quản lý bằng Excel quá rối
- Tìm lại tài liệu mất nhiều thời gian
- Phụ thuộc quá nhiều vào một vài nhân sự chủ chốt
Nếu không xác định rõ vấn đề, dự án chuyển đổi số rất dễ trở thành:
- Làm cho có
- Làm theo phong trào
- Làm xong để đó
3. Đưa công nghệ quá phức tạp vào một tổ chức chưa sẵn sàng
Một số doanh nghiệp tỉnh được tư vấn những giải pháp rất “hoành tráng”:
- Hệ thống lớn
- Nhiều tính năng
- Công nghệ mới, thuật ngữ phức tạp
Nhưng thực tế:
- Nhân sự chưa quen làm việc với hệ thống
- Không có người vận hành lâu dài
- Mỗi thay đổi nhỏ đều phải gọi nhà cung cấp
Công nghệ càng phức tạp, khả năng thất bại càng cao nếu tổ chức chưa sẵn sàng.
👉 Chuyển đổi số hiệu quả thường bắt đầu từ những thứ rất đơn giản:
- Chuẩn hóa dữ liệu
- Số hóa từng phần quy trình
- Làm quen với việc ra quyết định dựa trên dữ liệu
4. Thiếu người “hiểu cả công nghệ lẫn vận hành”
Một nguyên nhân quan trọng khác là khoảng cách giữa kỹ thuật và thực tế vận hành.
- Đơn vị triển khai hiểu công nghệ nhưng không hiểu doanh nghiệp địa phương
- Doanh nghiệp hiểu nghiệp vụ nhưng không hiểu cách công nghệ vận hành
Khi hai bên không nói cùng một “ngôn ngữ”, dự án rất dễ:
- Triển khai sai hướng
- Phát sinh chi phí
- Không dùng được lâu dài
Chuyển đổi số cần một đối tác đóng vai trò cầu nối, không chỉ viết code hay cài phần mềm.
5. Kỳ vọng “làm một lần là xong”
Nhiều doanh nghiệp mong muốn:
- Làm một dự án
- Giải quyết tất cả vấn đề
- Không cần điều chỉnh về sau
Trong khi thực tế:
- Chuyển đổi số là một quá trình liên tục
- Cần điều chỉnh theo từng giai đoạn
- Cần thích nghi với con người và quy mô doanh nghiệp
Những dự án thành công thường đi theo hướng:
- Làm nhỏ – làm chắc
- Dùng ổn – rồi mới mở rộng
- Ưu tiên hiệu quả hơn là hình thức
Vậy doanh nghiệp tỉnh nên bắt đầu chuyển đổi số như thế nào?
Một hướng tiếp cận thực tế và bền vững hơn là:
- Bắt đầu từ vấn đề cụ thể, không phải công nghệ
- Chuẩn hóa dữ liệu và quy trình trước khi nghĩ đến AI
- Ưu tiên hệ thống dễ dùng – dễ vận hành
- Triển khai từng bước, có thể đo lường hiệu quả
- Chọn đối tác hiểu cả công nghệ lẫn bối cảnh địa phương
Chuyển đổi số không cần phải nhanh, nhưng cần đúng hướng.
Lời kết
Chuyển đổi số không phải là câu chuyện của các tập đoàn lớn.
Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại các tỉnh hoàn toàn có thể làm được, nếu tiếp cận đúng cách và thực tế.
Vấn đề không phải là “có nên chuyển đổi số hay không”, mà là:
Chuyển đổi như thế nào để phù hợp với chính doanh nghiệp của mình.
Bắt đầu từ một cuộc trao đổi đúng vấn đề
Chuyển đổi số và ứng dụng AI không cần phải vội, nhưng cần đúng hướng.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn trong việc số hóa dữ liệu, tối ưu quy trình hoặc chưa biết nên bắt đầu từ đâu, AIPractix sẵn sàng cùng bạn phân tích thực tế và đề xuất lộ trình phù hợp với quy mô và bối cảnh vận hành.
Vietnamese 
English